Laptop không lên nguồn, không lên màn hình: tự kiểm tra theo 4 bước trước khi mang đi sửa

Bấm nút nguồn, đèn sáng, quạt chạy, nhưng màn hình vẫn đen. Hoặc tệ hơn: bấm nút nguồn và không có gì xảy ra cả. Đây là một trong những tình huống làm người dùng lo nhất, vì nhìn bên ngoài thì máy “chết” hoàn toàn và rất dễ nghĩ ngay tới chuyện thay main hay thay máy mới.

Thực tế thì phần lớn các trường hợp chúng tôi nhận ở cửa hàng có nguyên nhân đơn giản hơn nhiều. Bài này hướng dẫn bạn tự kiểm tra theo đúng thứ tự, từ rẻ và dễ tới phức tạp, để không trả tiền cho thứ không cần thay.

Phân biệt ba tình huống trước khi làm gì

Ba tình huống dưới đây trông giống nhau nhưng nguyên nhân khác hẳn. Xác định đúng ngay từ đầu tiết kiệm được rất nhiều thời gian.

Nếu máy thuộc tình huống thứ ba thì phần cứng cơ bản còn sống, đây thường là chuyện cài lại hoặc cứu ổ cứng chứ không phải sửa mạch.

Bước 1: Loại trừ nguồn điện và sạc

Việc đầu tiên và cũng là nguyên nhân phổ biến nhất. Hãy kiểm tra lần lượt:

• Rút sạc ra, cắm lại cho chắc ở cả hai đầu. Đầu cắm vào máy rất hay bị lỏng hoặc gãy chân bên trong.
• Xem đèn báo trên cục sạc còn sáng không. Không sáng là nghi sạc hỏng hoặc ổ điện không có điện.
• Thử một ổ cắm khác, tốt nhất là ổ khác phòng. Ổ cắm hỏng hoặc dây nguồn rời bị đứt ngầm xảy ra thường xuyên hơn người ta nghĩ.
• Nếu mượn được sạc cùng loại cùng điện áp của máy khác, thử luôn. Đây là cách xác nhận nhanh nhất.

Với laptop, cần đúng điện áp và đủ công suất. Dùng sạc công suất thấp hơn thì máy có thể không khởi động được dù vẫn báo đang sạc.

Bước 2: Xả điện tĩnh, bước bị bỏ qua nhiều nhất

Nhiều máy không lên nguồn chỉ vì tụ điện trong máy còn giữ điện khiến mạch khóa lại. Cách xả rất đơn giản và không gây hại gì:

1. Rút sạc ra khỏi máy.
2. Nếu máy có pin tháo được, tháo pin ra.
3. Giữ nút nguồn liên tục 30 đến 40 giây rồi thả.
4. Gắn pin lại, cắm sạc, và bật máy.

Với laptop pin liền (phần lớn máy đời mới), vẫn làm bước giữ nút nguồn 30 giây sau khi rút sạc. Chúng tôi đã khôi phục được khá nhiều máy khách mang tới chỉ bằng bước này, nên hãy làm trước khi nghĩ tới việc mở máy.

Bước 3: Xác nhận màn hình có phải là thủ phạm

Nếu máy có đèn, có quạt mà màn đen, hãy kiểm tra xem lỗi ở màn hay ở phần xử lý hình ảnh:

• Soi đèn pin điện thoại chiếu nghiêng vào màn hình trong phòng tối. Nếu thấy mờ mờ có hình, nghĩa là màn còn hiển thị nhưng đèn nền đã hỏng. Trường hợp này chỉ cần thay đèn nền hoặc thay màn, máy vẫn tốt.
• Cắm máy ra một màn hình ngoài hoặc tivi bằng cáp HDMI. Nếu màn ngoài lên hình bình thường, lỗi nằm ở màn hình hoặc cáp màn của laptop, không phải ở main.
• Nghe xem có tiếng bíp khi bật máy không, và quan sát đèn Caps Lock có phản ứng khi bấm không. Máy phản ứng với bàn phím là dấu hiệu máy vẫn đang chạy.

Với máy để bàn, thêm một bước: thử đổi cổng xuất hình. Nếu máy có card rời, cáp màn hình phải cắm vào card rời chứ không phải cổng trên bo mạch chủ. Cắm sai cổng là lỗi rất hay gặp sau khi vệ sinh máy hoặc chuyển nhà.

Bước 4: RAM và các khe cắm

RAM bị oxy hóa chân tiếp xúc là nguyên nhân kinh điển của tình trạng máy lên nguồn mà không lên hình, và ở vùng khí hậu ẩm mặn như Cà Mau thì càng thường gặp. Nếu bạn tự tin mở máy được:

• Rút sạc, tháo pin, rồi tháo thanh RAM ra.
• Dùng cục gôm mềm chà nhẹ phần chân tiếp xúc màu vàng, lau sạch bụi gôm.
• Gắn lại cho chắc, nghe tiếng khớp.
• Nếu máy có hai thanh RAM, thử lắp từng thanh một để tìm thanh hỏng.

Lưu ý: nếu máy còn bảo hành và có tem niêm phong, tự mở máy có thể làm mất bảo hành. Trường hợp đó đừng mở, mang tới trung tâm bảo hành hoặc tới chúng tôi để được kiểm tra mà vẫn giữ tem.

Khi nào nên dừng và mang đi kiểm tra

Hãy dừng tự xử lý và mang máy đi nếu gặp bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:

• Có mùi khét, có vết cháy, hoặc máy nóng bất thường ở một điểm.
• Máy từng bị vào nước, hắt nước mưa, hoặc đổ nước uống lên. Trường hợp này càng cắm điện thử nhiều lần càng hỏng nặng thêm. Nên để khô và mang đi ngay.
• Máy bị rơi trước khi hỏng.
• Đã làm hết bốn bước trên mà vẫn không lên.
• Trong máy có dữ liệu quan trọng chưa sao lưu. Ưu tiên lấy dữ liệu ra trước, sửa sau.

Điểm cuối cùng là điều chúng tôi muốn nhấn mạnh. Nếu ổ cứng còn tốt thì dữ liệu lấy ra được dễ dàng dù main đã hỏng. Hãy nói rõ ngay từ đầu với nơi sửa rằng bạn cần dữ liệu, để kỹ thuật viên sao lưu trước khi can thiệp.

Câu hỏi thường gặp

Máy không lên nguồn thì có phải thay main không?

Không chắc chắn, và thường là không. Thay main là phương án cuối. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, thứ tự nguyên nhân từ nhiều tới ít thường là: sạc hoặc dây nguồn, pin, RAM tiếp xúc kém, ổ cứng, màn hình hoặc cáp màn, rồi mới tới mạch nguồn và main. Hãy yêu cầu nơi sửa báo rõ nguyên nhân và chi phí trước khi đồng ý thay bất cứ thứ gì.

Chi phí kiểm tra có mất tiền không?

Tại Tawin Thế Giới Số, việc kiểm tra và báo nguyên nhân là miễn phí. Bạn chỉ trả tiền khi đồng ý sửa và biết rõ sẽ thay gì, giá bao nhiêu.

Máy để bàn tự tắt rồi không bật lại được là do đâu?

Hay gặp nhất là bộ nguồn (PSU) đã yếu hoặc hỏng, nhất là với các bộ nguồn không rõ thương hiệu dùng vài năm. Dấu hiệu đi kèm: máy tắt khi tải nặng, hoặc phải bấm nút nguồn nhiều lần mới lên. Thay bộ nguồn đúng công suất giải quyết được, và chi phí thấp hơn nhiều so với thay main.

Có nên tự thay màn hình laptop ở nhà?

Nếu bạn chưa từng tháo máy thì không nên. Cáp màn rất mỏng, viền nhựa dễ nứt, và mua sai mã màn là chuyện thường xuyên vì cùng một dòng máy có thể dùng vài loại màn khác nhau về độ phân giải và số chân cắm. Nên để nơi sửa đo đúng mã trước khi đặt màn.

Chúng tôi nhận kiểm tra và sửa laptop, máy tính để bàn tại cửa hàng, có sẵn linh kiện laptop và linh kiện máy tính để thay tại chỗ, cũng như bộ lưu điện UPS nếu nguyên nhân của bạn đến từ việc điện cúp đột ngột nhiều lần.

Địa chỉ: 100 Ngô Quyền, phường An Xuyên, TP. Cà Mau, mở cửa 7h30 – 17h. Gọi trước hotline kỹ thuật 0839 211 242 và mô tả hiện tượng, chúng tôi gợi ý vài bước thử ngay qua điện thoại để bạn không phải mang máy đi nếu chưa cần.