Nhà ống dài, nhà hai ba tầng hay cửa hàng có kho phía sau đều gặp chung một cảnh: ngồi gần modem thì mạng bay, đi ra sau nhà là mất sóng, gọi video giật hình, camera báo mất kết nối. Nhà mạng nâng gói cước cũng không giải quyết được, vì vấn đề nằm ở chỗ sóng không tới chứ không phải đường truyền yếu. Bài này so sánh ba cách phủ sóng phổ biến và nói rõ cách nào hợp với kiểu nhà nào.
Trước tiên: phân biệt tốc độ gói cước và vùng phủ sóng
Gói cước quyết định đường truyền từ nhà mạng vào tới modem nhà bạn. Vùng phủ sóng là chuyện sóng WiFi đi được bao xa trong nhà. Hai thứ này độc lập nhau.
Cách tự kiểm tra rất đơn giản: đứng sát modem đo tốc độ, rồi đứng ở chỗ hay rớt mạng đo lại. Nếu sát modem nhanh mà ra xa chậm hẳn, đó là vấn đề phủ sóng, nâng gói cước không giúp gì. Nếu cả hai chỗ đều chậm như nhau thì mới là chuyện đường truyền hoặc modem quá cũ.
Vì sao sóng WiFi yếu đi nhanh đến vậy
Sóng WiFi bị cản bởi vật liệu xây dựng. Tường gạch dày, sàn bê tông, tủ sắt, bể nước, thậm chí tủ lạnh và gương lớn đều hút hoặc chặn sóng. Băng tần 5GHz nhanh hơn nhưng xuyên vật cản kém hơn băng tần 2.4GHz, nên thiết bị ở xa thường tự rớt về 2.4GHz và chậm hẳn.
Ngoài ra, ở khu dân cư đông, hàng chục mạng WiFi hàng xóm cùng dùng vài kênh trên băng 2.4GHz gây nhiễu lẫn nhau. Đó là lý do nhà bạn có thể chậm vào buổi tối dù ban ngày vẫn tốt.
Ba cách phủ sóng và điểm mạnh yếu
| Giải pháp | Cách hoạt động | Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|---|---|
| Bộ kích sóng (repeater, extender) | Bắt lại sóng của router rồi phát ra tiếp | Rẻ nhất, cắm điện là chạy, không cần đi dây | Tốc độ giảm khoảng một nửa, phải đặt ở nơi còn sóng tốt, thường tạo tên mạng thứ hai nên điện thoại không tự chuyển |
| Hệ thống mesh (nhiều điểm phát) | Các điểm phát nối với nhau, dùng chung một tên mạng | Đi tới đâu máy tự chuyển điểm phát, phủ đều, quản lý bằng ứng dụng điện thoại | Chi phí cao hơn, nếu các điểm nối với nhau bằng sóng thì vẫn hao tốc độ |
| Kéo dây LAN đặt thêm điểm phát | Dây mạng chạy tới vị trí cần, gắn router hoặc điểm phát tại đó | Tốc độ giữ nguyên, ổn định nhất, không sợ nhiễu | Phải đi dây, mất công thi công, cần tính trước đường dây |
Chọn theo kiểu nhà và cửa hàng
- Nhà cấp bốn, căn hộ nhỏ dưới 70m²: thường chỉ cần đặt lại vị trí modem cho trống trải, nâng lên cao và tránh góc tường là đủ. Chưa cần mua thêm gì.
- Nhà ống một trệt một lầu: một bộ mesh hai điểm là hợp lý, đặt một điểm ở tầng trệt gần cầu thang, một điểm ở tầng trên.
- Nhà ba tầng hoặc nhà có sân sau: nên kéo dây LAN lên tầng rồi gắn điểm phát tại đó. Kết hợp mesh nối bằng dây cho kết quả tốt nhất.
- Cửa hàng có kho phía sau, quán ăn có sân: nên đi dây LAN ra khu vực xa, vì đó thường cũng là nơi cần gắn camera và máy in mạng.
- Nhà trọ, phòng cho thuê: bộ kích sóng là phương án tạm chấp nhận được vì không được khoan đục.
Một mẹo quan trọng: nếu dùng mesh mà có thể kéo được dây mạng giữa các điểm phát, hãy kéo. Mesh nối bằng dây giữ gần như trọn tốc độ, còn mesh nối bằng sóng luôn mất một phần băng thông cho việc truyền qua lại giữa các điểm.
Vài việc nên làm trước khi mua thiết bị mới
- Đổi chỗ đặt modem. Đưa modem ra giữa nhà, để cao khoảng 1,5m, tránh để trong tủ gỗ, sau tivi hoặc sát bể nước.
- Tách tên mạng 2.4GHz và 5GHz để thiết bị ở gần dùng 5GHz cho nhanh, thiết bị ở xa và camera dùng 2.4GHz cho ổn định.
- Đổi kênh phát trên băng 2.4GHz sang kênh ít bị trùng với hàng xóm.
- Kiểm tra tuổi thiết bị. Modem nhà mạng dùng năm sáu năm thường chỉ còn chạy chuẩn cũ và không kham nổi chục thiết bị cùng lúc.
- Đếm số thiết bị đang kết nối. Một gia đình giờ dễ có trên hai mươi thiết bị gồm điện thoại, tivi, camera, loa; thiết bị cũ sẽ nghẽn.
Làm xong năm việc trên mà vẫn yếu, lúc đó mới cần đầu tư mesh hoặc đi dây, và tiền bỏ ra sẽ đúng chỗ hơn.
Lưu ý riêng cho nhà và cửa hàng ở Cà Mau
Khí hậu ở đây ẩm và mùa mưa kéo dài, nên nếu đi dây mạng ra khu vực ngoài trời, sân sau hay nhà kho, chúng tôi luôn khuyên dùng dây có vỏ chống ẩm, luồn ống gen và bịt kín đầu nối. Dây mạng để trần ngoài trời vài tháng là đầu bấm bị oxy hóa, mạng chập chờn mà rất khó tìm nguyên nhân.
Với hộ có vuông tôm, đất ruộng cách nhà một quãng, phủ WiFi tới đó gần như không khả thi; giải pháp thực tế hơn là dùng camera 4G lắp riêng ngoài đó, còn WiFi chỉ lo khu vực nhà và cửa hàng.
Ngoài ra, mùa mưa hay cúp điện đột ngột. Modem và điểm phát mất điện liên tục sẽ nhanh hỏng và mỗi lần có điện lại phải chờ khởi động vài phút. Một bộ lưu điện nhỏ cho modem là khoản đầu tư rẻ mà hiệu quả, nhất là với cửa hàng dùng phần mềm bán hàng trực tuyến.
Tawin lắp đặt và khảo sát tại nhà
Chúng tôi nhận khảo sát tại nhà và cửa hàng ở TP. Cà Mau: đo tốc độ thực tế ở từng khu vực, chỉ ra chỗ nào mất sóng vì vật cản, rồi đề xuất phương án rẻ nhất giải quyết được vấn đề chứ không mặc định bán thiết bị đắt. Khi thi công, chúng tôi đi dây gọn theo nẹp, bấm đầu và kiểm tra từng đường dây bằng máy test trước khi bàn giao.
Thiết bị tham khảo tại thiết bị mạng gồm router, điểm phát, switch và dây mạng; nếu gắn thêm camera cho khu vực vừa phủ sóng thì xem camera WiFi, còn chống cúp điện cho modem thì xem bộ lưu điện.
Câu hỏi thường gặp
Mua bộ kích sóng về cắm mà vẫn chậm, có phải mua nhầm hàng không?
Thường không phải hàng kém mà do đặt sai chỗ. Bộ kích sóng phải đặt ở nơi vẫn còn sóng khá tốt, khoảng giữa router và khu vực yếu. Đặt ở chỗ đã gần mất sóng thì nó chỉ nhân bản tín hiệu yếu.
Mesh của hãng này có dùng chung với router hãng khác được không?
Các điểm phát mesh phải cùng hãng và thường cùng dòng mới hoạt động như một hệ thống. Router cũ của nhà mạng vẫn giữ lại được, chỉ cần chuyển nó về chế độ modem và để bộ mesh lo phần phát sóng.
Dây mạng loại nào là đủ cho nhà ở?
Dây Cat5e đã chạy được tốc độ 1Gbps trong khoảng cách nhà ở thông thường. Chọn Cat6 nếu muốn dự phòng cho sau này, chênh lệch chi phí không nhiều khi đi dây mới.
Camera có nên dùng WiFi hay nên kéo dây?
Camera trong nhà, ít vật cản thì dùng WiFi tiện. Camera ngoài trời, ở xa hoặc cần ghi hình liên tục nên kéo dây mạng, vừa ổn định vừa cấp nguồn luôn được qua switch PoE.
Nhà hoặc cửa hàng của bạn đang có vùng mất sóng, cứ gọi để chúng tôi tới khảo sát trước rồi báo phương án, không cần mua gì trước. Liên hệ Tawin Thế Giới Số – 100 Ngô Quyền, phường An Xuyên, TP. Cà Mau, mở cửa 7h30 – 17h, hỗ trợ kỹ thuật 0839 211 242.



