Mất dữ liệu là sự cố tốn kém nhất mà một chiếc máy tính có thể gây ra. Máy hỏng thì mua máy khác, nhưng sổ sách kế toán mấy năm, hồ sơ khách hàng hay ảnh gia đình thì không mua lại được.

Bài này hướng dẫn bốn cách sao lưu, kèm danh sách những thư mục nằm trong ổ C mà anh chị hay quên nhất khi chuẩn bị cài lại Windows.

Hiểu đúng: cài lại Windows xóa những gì

Khi cài lại, anh chị format ổ C. Ổ D và các ổ khác vẫn nguyên. Vấn đề là rất nhiều dữ liệu quan trọng lại nằm trong ổ C mà người dùng không để ý.

Riêng phần mềm kế toán và phần mềm bán hàng cần lưu ý đặc biệt: đa số lưu cơ sở dữ liệu ở thư mục ẩn trong ổ C. Anh chị đừng chép thủ công mà hãy dùng chính chức năng sao lưu trong phần mềm để xuất ra một file, rồi cất file đó ra ngoài.

Cách 1: Chép sang ổ D

Nhanh và không tốn kém, phù hợp khi chỉ cài lại Windows theo kế hoạch. Anh chị tạo một thư mục trên ổ D đặt tên theo ngày, chép hết dữ liệu cần giữ vào đó.

Nhược điểm lớn: nếu ổ cứng vật lý hỏng thì mất cả ổ C lẫn ổ D vì chúng nằm trên cùng một ổ. Cách này chỉ nên coi là biện pháp tạm thời.

Cách 2: Ổ cứng ngoài — đáng đầu tư nhất

Một ổ cứng di động là khoản đầu tư nhỏ nhưng bảo vệ được rất nhiều thứ. Ưu điểm là bản sao hoàn toàn độc lập với máy, máy hỏng hay mất cũng không ảnh hưởng.

Lưu ý khi dùng ổ cứng ngoài: đừng để ổ cắm thường trực vào máy. Mã độc tống tiền sẽ mã hóa luôn cả ổ đang cắm. Chép xong thì rút ra và cất riêng. Xem các loại ổ cứng đang có tại Tawin.

Cách 3: Đám mây

OneDrive có sẵn trong Windows, Google Drive cài thêm được. Điểm mạnh là tự động — anh chị bật đồng bộ cho thư mục Documents và Desktop, mọi thay đổi tự lưu lên mây.

Đây cũng là cách duy nhất bảo vệ được dữ liệu trước cháy, ngập hay trộm. Với hộ kinh doanh ở Cà Mau, mùa mưa bão thì đây là điểm rất đáng cân nhắc.

Hạn chế là dung lượng miễn phí có hạn và cần đường truyền tốt cho lần đồng bộ đầu tiên.

Cách 4: Sao lưu toàn bộ ổ đĩa

Cách này tạo một bản sao y nguyên toàn bộ ổ C gồm cả Windows, phần mềm đã cài và mọi cấu hình. Khi cần, anh chị khôi phục lại đúng trạng thái cũ trong khoảng 20–30 phút thay vì cài lại từ đầu rồi cài lại từng phần mềm.

Rất đáng dùng với máy có nhiều phần mềm chuyên ngành khó cài lại. Windows có sẵn công cụ tạo bản sao lưu hệ thống, hoặc dùng phần mềm chuyên dụng.

Quy tắc 3-2-1 cho dữ liệu quan trọng

Đây là nguyên tắc mà các đơn vị làm về dữ liệu vẫn áp dụng, và cũng hoàn toàn dùng được cho hộ kinh doanh nhỏ. Điểm mấu chốt là bản sao lưu phải nằm ở thiết bị khác và tốt nhất là địa điểm khác.

Kiểm tra lại trước khi format

Trước khi bấm nút cài đặt, anh chị nên làm một việc nhỏ mà rất nhiều người bỏ qua: mở thư mục sao lưu ra và mở thử vài file. Không ít trường hợp chép thiếu hoặc file hỏng trong quá trình chép mà tới lúc cần mới phát hiện.

Sau khi kiểm tra xong, anh chị có thể tiến hành theo bài hướng dẫn cài Windows 11 bằng USB.

Nếu ổ cứng đã hỏng và chưa kịp sao lưu

Trường hợp máy không vào được Windows hoặc ổ cứng phát tiếng lạ, anh chị đừng cố bật đi bật lại nhiều lần — mỗi lần khởi động là thêm nguy cơ mất dữ liệu. Hãy tắt máy và mang tới nơi có thiết bị chuyên dụng để trích xuất dữ liệu. Tawin nhận kiểm tra và cứu dữ liệu trong khả năng, anh chị gọi 0839 211 242 để được tư vấn trước.

Câu hỏi thường gặp

Sao lưu bao lâu một lần là đủ?

Tùy mức độ thay đổi dữ liệu. Hộ kinh doanh nhập liệu hằng ngày nên sao lưu hằng tuần, dữ liệu cá nhân thì hằng tháng.

Cài lại Windows có mất dữ liệu ổ D không?

Không, nếu anh chị chỉ xóa các phân vùng của ổ C. Nhưng vẫn nên sao lưu vì chỉ cần bấm nhầm một lần là mất.

USB có dùng làm nơi sao lưu lâu dài được không?

Không nên. USB dễ hỏng, dễ mất và tuổi thọ thấp hơn ổ cứng. Chỉ nên dùng để chuyển dữ liệu tạm thời.

Dữ liệu Zalo PC sao lưu thế nào?

Trong Zalo PC vào phần cài đặt để tìm thư mục lưu file nhận được, chép cả thư mục đó ra ngoài.

Có phần mềm sao lưu tự động miễn phí không?

Có. Windows có sẵn File History, hoặc dùng OneDrive và Google Drive để đồng bộ tự động.

Cần hỗ trợ tại Cà Mau?

Nếu anh chị ngại tự làm hoặc máy gặp sự cố giữa chừng, Tawin nhận cài đặt trực tiếp tại cửa hàng và hỗ trợ tận nơi trong nội ô TP. Cà Mau. Cửa hàng có sẵn key Windows và Office bản quyền, xuất hóa đơn đầy đủ.

Địa chỉ: 100 Ngô Quyền, phường An Xuyên, TP. Cà Mau (đối diện UBND TP Cà Mau)
Tư vấn – báo giá: 0949 211 242
Hỗ trợ kỹ thuật: 0839 211 242
Xem thêm: Thông tin liên hệ · Chính sách bảo hành