Nhà và cửa hàng mới xây ở Cà Mau: đi dây mạng, dây camera âm tường thế nào cho đúng ngay từ đầu

Có một khoản chi mà gia chủ ở Cà Mau rất hay bỏ qua lúc đang xây, rồi phải trả đắt hơn nhiều lần sau khi nhà đã hoàn thiện: hệ thống dây mạng và dây camera. Lúc còn thô, kéo thêm một đường dây chỉ là vài trăm nghìn tiền ống và dây. Khi tường đã sơn, gạch đã ốp, cùng đường dây đó lại kéo theo chuyện khoan tường, đi dây nổi lòi ra ngoài hoặc chấp nhận WiFi chập chờn ở phòng cuối.

Chúng tôi viết bài này dưới dạng việc cần làm theo từng giai đoạn xây dựng, kèm con số cụ thể, để bạn dặn thợ điện cho đúng. Đây là kinh nghiệm từ các công trình nhà phố, cửa hàng và nhà trọ chúng tôi đã thi công trong tỉnh.

Giai đoạn quan trọng nhất là lúc đi ống âm tường

Thời điểm phải quyết định là khi thợ điện đặt ống luồn dây trong tường và sàn, trước khi tô. Nguyên tắc đơn giản: ống mạng phải đi riêng, không chung ống với dây điện 220V. Dây điện chạy song sát dây mạng trong cùng một ống sẽ gây nhiễu, biểu hiện là mạng lúc nhanh lúc chậm hoặc camera hay mất hình mà không rõ lý do.

Điều thứ hai, và nhiều thợ chưa quen làm: luồn sẵn một sợi dây mồi trong mỗi ống. Đây là sợi dây nhỏ nằm trong ống, để sau này muốn kéo thêm hay thay dây thì chỉ cần buộc dây mới vào dây mồi rồi rút qua, không phải đập tường. Chi phí gần như bằng không nhưng cứu bạn nhiều năm sau.

Điều thứ ba, chọn ống rộng hơn mức cần. Ống đủ chỗ cho hai sợi mạng thay vì một, vì gần như mọi công trình sau này đều cần thêm đường.

Nên đặt ổ mạng ở những vị trí nào

Danh sách dưới đây là mức chúng tôi khuyên cho một nhà phố hoặc cửa hàng vừa ở Cà Mau.

Lưu ý quan trọng về WiFi: bộ phát đặt trong tủ mạng dưới gầm cầu thang gần như luôn cho sóng kém. Sóng WiFi bị chặn bởi tường và sàn bê tông. Cách hiệu quả nhất là chừa đường mạng ở trần giữa mỗi tầng rồi gắn bộ phát tại đó, thay vì mua bộ kích sóng về chữa cháy sau này.

Chọn dây mạng loại nào, và dây ngoài trời khác gì dây trong nhà

Với nhà ở và cửa hàng, dây Cat6 là mức hợp lý nhất hiện nay: đủ cho tốc độ 1 Gbps ở mọi khoảng cách trong nhà, và chạy được tốc độ cao hơn ở đoạn ngắn. Cat5e vẫn dùng được nhưng tiết kiệm không đáng kể so với tuổi thọ công trình. Cat6a hay Cat7 thường là chi tiêu quá mức cho nhà dân.

Riêng ở Cà Mau có hai yếu tố phải tính thêm: độ ẩm cao và gió mặn, cùng giông sét vào mùa mưa. Vì vậy:

Đoạn dây chạy ngoài trời, lên mái hay men theo tường ngoài phải dùng dây có vỏ chống tia cực tím và lõi đồng nguyên chất, luồn trong ống, không phơi trần. Dây lõi nhôm phủ đồng giá rẻ sẽ giòn và đứt sau một hai mùa nắng mưa, lại tụt điện áp khi cấp nguồn qua dây mạng cho camera.

Mọi hộp nối, đầu bấm ngoài trời phải nằm trong hộp kín, miệng hộp hướng xuống để nước không đọng. Chúng tôi sửa rất nhiều ca camera mất hình mà nguyên nhân chỉ là đầu bấm bị oxy hóa vì nước mưa thấm vào hộp nối.

Khoảng cách tối đa cho một đường dây mạng là 100 m. Xa hơn thì phải đặt thêm thiết bị trung chuyển ở giữa, và vị trí đó cũng cần chừa sẵn ổ điện.

Tủ mạng: chỗ nhỏ nhưng quyết định sự gọn gàng về sau

Hãy chừa một hốc tường hoặc một tủ nhỏ ở nơi thoáng, dễ với tay, có ổ điện riêng và không bị nắng chiếu. Trong đó sẽ đặt modem nhà mạng, switch, đầu ghi camera và bộ lưu điện. Diện tích gợi ý khoảng 60 x 60 cm cho nhà ở, rộng hơn nếu là cửa hàng có nhiều camera.

Ba điều hay bị quên: tủ cần thoáng vì đầu ghi và switch tỏa nhiệt, mà Cà Mau thì nóng; cần ít nhất bốn ổ cắm điện trong tủ; và nên đặt bộ lưu điện ngay tại đó, vì khi mất điện mà modem với đầu ghi tắt theo thì camera không ghi được đúng lúc bạn cần nhất.

Về chống sét, thực tế đáng nói là đường dây mạng chạy ra ngoài trời tới camera chính là lối sét lan truyền đi vào nhà, làm chết cổng mạng của đầu ghi hoặc switch. Nên lắp thiết bị chống sét lan truyền cho đường mạng ngoài trời và bắt tiếp địa đúng cách, đồng thời cấp nguồn cho tủ mạng qua bộ lưu điện.

Dây camera: nên dùng camera IP hay camera dùng dây đồng trục

Nếu nhà còn đang xây, chúng tôi gần như luôn khuyên đi dây mạng cho camera IP thay vì dây đồng trục. Lý do: một sợi dây mạng vừa truyền hình vừa cấp nguồn cho camera qua switch PoE, nên mỗi góc camera chỉ cần một đường dây, không phải kéo thêm dây nguồn. Hình ảnh cũng lên độ phân giải cao dễ hơn, và về sau muốn đổi camera thì không phải thay hạ tầng.

Những lỗi chúng tôi gặp nhiều nhất

Chừa một đường mạng duy nhất cho cả nhà rồi trông hết vào WiFi: phòng cuối và tầng trên sóng yếu, và không có cách sửa ngoài kéo dây.

Đặt tủ mạng trong nhà vệ sinh hoặc hốc kín dưới cầu thang: ẩm, nóng, thiết bị hỏng sớm.

Không chừa đường mạng ở chỗ gắn camera, tới lúc lắp phải đi dây nổi quanh tường ngoài, vừa xấu vừa dễ hỏng.

Bấm đầu dây mạng không theo chuẩn, hoặc dùng dây lõi nhôm cho đoạn ngoài trời. Lúc mới lắp vẫn chạy, vài tháng sau mới sinh lỗi và rất khó tìm.

Câu hỏi thường gặp

Nhà tôi đã hoàn thiện rồi, không đi dây âm được nữa thì sao?

Vẫn có cách. Thường là đi dây nổi trong nẹp gọn theo chân tường hoặc trần, kết hợp bộ phát WiFi mesh ở các tầng. Không đẹp bằng âm tường nhưng vẫn cho mạng ổn định hơn nhiều so với chỉ dùng một bộ phát duy nhất.

Chừa sẵn dây mà chưa dùng ngay có tốn tiền vô ích không?

Phần lớn chi phí của việc đi dây là công thi công và ống âm tường, không phải tiền sợi dây. Chừa thêm lúc đang xây là rẻ nhất, và bạn chỉ cần bịt kín đầu ổ chưa dùng. Chúng tôi chưa gặp gia chủ nào hối tiếc vì chừa thừa, nhưng gặp rất nhiều người hối tiếc vì chừa thiếu.

Nhà trọ hoặc homestay nhỏ thì cần làm gì khác?

Khác ở chỗ phải tách mạng cho khách riêng với mạng của chủ nhà, và chừa đường mạng tới mỗi tầng để gắn điểm phát. Thiết bị phát cũng nên loại chịu được nhiều máy kết nối cùng lúc, chứ không phải loại gia đình.

Tawin có nhận khảo sát tại công trình đang xây không?

Có. Tốt nhất là gọi chúng tôi trước khi thợ điện đi ống âm tường, vì đó là lúc mọi thay đổi còn rẻ. Chúng tôi sẽ vẽ sơ đồ số đường dây và vị trí tủ mạng để bạn giao lại cho thợ.

Nếu bạn đang xây nhà hoặc sửa lại cửa hàng, hãy để chúng tôi khảo sát và lên sơ đồ trước khi tô tường. Tham khảo thiết bị mạng, camera giám sát, dây và cáp các loại cùng bộ lưu điện cho tủ mạng. Tawin Thế Giới Số, 100 Ngô Quyền, phường An Xuyên, TP. Cà Mau, mở cửa 7h30 đến 17h. Gọi 0839 211 242 để hẹn khảo sát.