Card đồ họa tích hợp và card rời khác nhau thế nào? Khi nào card onboard là đủ dùng

Câu hỏi chúng tôi nhận được nhiều nhất khi khách chọn máy tính là: máy này có card rời chưa? Trong suy nghĩ của nhiều người, không có card rời nghĩa là máy yếu. Thực tế không đơn giản như vậy, và có không ít trường hợp mua card rời là tiền bỏ ra vô ích.

Bài viết này giải thích rõ hai loại card đồ họa khác nhau ở đâu, để anh chị tự đánh giá công việc của mình có thật sự cần card rời hay không.

Card tích hợp là gì và nó lấy sức mạnh từ đâu

Card tích hợp, hay còn gọi là iGPU hoặc card onboard, là phần xử lý đồ họa được đặt ngay bên trong con chip CPU. Nó không có bảng mạch riêng, không có quạt riêng và quan trọng nhất là không có bộ nhớ riêng.

Vì không có bộ nhớ riêng, card tích hợp phải mượn một phần RAM của hệ thống để làm chỗ chứa dữ liệu hình ảnh. Đây là lý do máy dùng card tích hợp mà chỉ có 8 GB RAM thường chậm hơn mong đợi: một phần RAM đã bị chia cho đồ họa, phần còn lại cho Windows và ứng dụng không đủ thoải mái.

Những tên gọi anh chị hay thấy như Intel UHD Graphics, Intel Iris Xe, AMD Radeon Graphics hay Radeon 780M đều là card tích hợp. Trong đó Iris Xe và các dòng Radeon tích hợp thế hệ mới đã mạnh hơn hẳn UHD Graphics đời cũ, đủ để chơi game nhẹ ở mức chấp nhận được.

Card rời và những gì nó có thêm

Card rời là một bảng mạch độc lập, có chip xử lý đồ họa riêng, bộ nhớ VRAM riêng và hệ thống tản nhiệt riêng. Với máy để bàn, nó cắm vào khe PCIe trên bo mạch chủ. Với laptop, nó được hàn thẳng lên bo mạch nhưng vẫn là một chip tách biệt khỏi CPU.

Ba thứ card rời mang lại mà card tích hợp không có được:

• Bộ nhớ riêng: VRAM chuyên dụng nhanh hơn và không phải tranh giành với hệ thống, rất quan trọng khi làm việc với ảnh lớn, video độ phân giải cao hay mô hình 3D.
• Số lượng nhân xử lý lớn hơn nhiều: đây là lý do chính card rời vẽ hình nhanh hơn gấp nhiều lần.
• Bộ mã hóa video chuyên dụng mạnh hơn: giúp xuất video và phát trực tuyến nhanh, mượt hơn rõ rệt.

So sánh trực tiếp hai loại

Những công việc card tích hợp làm hoàn toàn đủ

Đây là danh sách chúng tôi thường đưa ra cho khách để họ tự đối chiếu. Nếu công việc của anh chị nằm trong nhóm này, card rời gần như không giúp máy nhanh hơn một chút nào:

• Word, Excel, PowerPoint, kể cả bảng tính nhiều nghìn dòng có công thức.
• Trình duyệt web với nhiều tab, phần mềm quản lý bán hàng, phần mềm kế toán.
• Xem phim 4K, phát video trên các nền tảng trực tuyến. Card tích hợp đời mới giải mã video bằng phần cứng rất hiệu quả, thậm chí tiết kiệm điện hơn card rời cho việc này.
• Họp trực tuyến, dạy học online, chia sẻ màn hình.
• Chỉnh sửa ảnh cơ bản, thiết kế hình ảnh 2D đơn giản, làm poster.
• Xuất hình ra hai màn hình ngoài. Đây là điểm nhiều người không biết: card tích hợp đời mới xuất được hai đến ba màn hình cùng lúc, không cần card rời chỉ để có nhiều cổng.

Khi nào thì thật sự cần card rời

Ngược lại, có những nhóm công việc mà thiếu card rời sẽ khiến anh chị mất thời gian mỗi ngày:

• Chơi game 3D: các tựa game bắn súng, nhập vai hiện đại ở Full HD trở lên đều cần card rời. Card tích hợp chỉ đủ cho game eSports ở thiết lập thấp.
• Dựng video: khi dựng video 4K nhiều lớp hoặc thường xuyên xuất file, card rời rút ngắn thời gian rất đáng kể.
• Thiết kế 3D, kiến trúc, cơ khí: các phần mềm dựng mô hình và kết xuất hình ảnh phụ thuộc rất nhiều vào sức mạnh đồ họa và dung lượng VRAM.
• Chạy các tác vụ trí tuệ nhân tạo tại máy: nhóm này cần VRAM lớn, và dung lượng VRAM thường quan trọng hơn cả tốc độ chip.
• Phát trực tiếp trong lúc chơi game: card rời gánh phần nén video giúp máy không bị giật.

Nếu công việc của anh chị thuộc nhóm này, anh chị có thể xem các cấu hình sẵn ở chuyên mục laptop gaming và đồ họa, hoặc chọn từng món trong linh kiện máy tính nếu muốn tự lắp máy bàn.

Ba sai lầm tốn tiền chúng tôi thường gặp

Mua card rời đời cũ, yếu, chỉ để có chữ card rời. Một số card rời giá thấp thuộc thế hệ cũ có hiệu năng thấp hơn cả card tích hợp đời mới, lại thêm tiếng ồn và tốn điện. Nếu ngân sách chỉ đủ cho card rời loại yếu nhất, tiền đó nên dồn vào CPU tốt hơn hoặc thêm RAM.

Chỉ nhìn dung lượng VRAM mà bỏ qua tên chip. Một card ghi 8 GB chưa chắc nhanh hơn card 6 GB, vì tên chip mới là thứ quyết định sức mạnh. VRAM chỉ đặt ra giới hạn về kích thước dữ liệu mà card xử lý cùng lúc.

Quên tính bộ nguồn khi thêm card rời vào máy bàn cũ. Card rời hiệu năng cao cần nguồn điện tương ứng. Cắm card mới vào máy có bộ nguồn yếu sẽ dẫn tới máy tự tắt khi tải nặng, hoặc lâu dài làm hỏng cả linh kiện khác. Anh chị nên kiểm tra công suất nguồn trước, và tham khảo thêm bộ lưu điện nếu khu vực hay mất điện đột ngột.

Câu hỏi thường gặp

Máy dùng card tích hợp thì nên để bao nhiêu RAM?

Vì card tích hợp mượn RAM hệ thống, chúng tôi luôn khuyên tối thiểu 16 GB cho máy không có card rời. Ngoài ra nên cắm hai thanh RAM thay vì một thanh, vì chạy hai kênh giúp hiệu năng đồ họa tích hợp tăng khá rõ, có trường hợp tăng tới vài chục phần trăm.

Laptop có cả card tích hợp và card rời thì máy dùng cái nào?

Windows tự chuyển đổi tùy theo ứng dụng: việc nhẹ dùng card tích hợp để tiết kiệm pin, game và phần mềm nặng thì chuyển sang card rời. Anh chị có thể tự chỉ định trong Settings, phần Display, mục Graphics nếu muốn ép một ứng dụng dùng card rời.

Có nâng cấp card tích hợp lên card rời cho laptop được không?

Không được. Trên laptop, cả CPU và card đồ họa đều hàn cố định trên bo mạch. Chỉ máy để bàn mới thay được card rời. Đây là lý do khi mua laptop anh chị nên xác định đúng nhu cầu ngay từ đầu.

Máy bàn dùng card tích hợp thì cắm màn hình vào đâu?

Cắm vào cổng hình ảnh trên bo mạch chủ, ở mặt sau thùng máy. Nếu máy có card rời, hãy cắm vào cổng trên card rời thay vì bo mạch chủ, đây là lỗi rất phổ biến khiến máy mới lắp chạy chậm bất thường.

Nếu anh chị còn băn khoăn công việc của mình cần cấu hình nào, cứ mô tả phần mềm đang dùng và ngân sách dự kiến, chúng tôi sẽ đề xuất phương án tiết kiệm nhất mà vẫn đủ dùng. Gọi 0839 211 242 hoặc ghé cửa hàng tại 100 Ngô Quyền, phường An Xuyên, TP. Cà Mau, mở cửa từ 7h30 đến 17h.