Cáp mạng Cat5e, Cat6 và Cat6A khác nhau thế nào? Chọn dây đi mạng LAN và camera cho đúng

Khi báo giá lắp camera hoặc đi mạng cho văn phòng, chúng tôi thường nhận được câu hỏi: tại sao cùng là dây mạng mà loại này đắt gấp đôi loại kia, có cần thiết không? Dây mạng là thứ ít ai để ý nhưng lại chôn trong tường, trong trần, và khi cần thay thì tốn kém gấp nhiều lần tiền dây. Bài này giải thích rõ sự khác nhau giữa Cat5e, Cat6 và Cat6A để quý khách chọn đúng ngay từ đầu.

Cat5e, Cat6, Cat6A khác nhau ở đâu?

Cả ba đều là cáp xoắn đôi 8 sợi, cắm cùng đầu RJ45, nhìn bề ngoài gần như giống hệt. Khác biệt nằm ở độ xoắn của từng cặp dây, chất lượng cách điện và khả năng chống nhiễu chéo giữa các cặp. Những yếu tố này quyết định băng thông tối đa mà cáp tải được.

Điểm cần nhớ: cả ba loại đều chạy tốt mạng 1Gbps trong phạm vi 100m. Nếu hệ thống của quý khách chưa có thiết bị nào vượt quá 1Gbps, khác biệt thực tế giữa Cat5e và Cat6 trong nhiều trường hợp là không cảm nhận được ngay hôm nay. Khác biệt nằm ở việc chuẩn bị cho vài năm tới.

Đi dây camera nên dùng loại nào?

Camera IP thường chỉ tiêu tốn vài Mbps đến vài chục Mbps mỗi mắt, kể cả camera 4K. Về mặt băng thông thuần túy, Cat5e thừa sức.

Nhưng có một yếu tố quan trọng hơn băng thông: cấp nguồn qua dây mạng. Camera IP thường dùng PoE, tức điện đi chung trên chính sợi cáp mạng. Dòng điện chạy qua dây đồng sinh nhiệt và gây sụt áp, và đây là chỗ chất lượng dây quyết định:

• Lõi đồng nguyên chất là bắt buộc. Loại dây lõi nhôm phủ đồng rẻ hơn nhiều nhưng điện trở cao, sụt áp lớn, camera ở xa hay bị chập chờn hoặc không lên nguồn. Đây là lỗi chúng tôi gặp rất thường xuyên khi đi bảo trì hệ thống do nơi khác lắp.
• Tiết diện lõi nên từ 24AWG trở lên (số càng nhỏ thì dây càng to). Dây mỏng hơn sẽ sụt áp nhiều khi kéo xa.
• Cat6 có lợi thế ở chỗ lõi thường dày hơn Cat5e, nên tải PoE ổn định hơn, ít nóng hơn khi chạy nhiều mắt camera công suất cao.

Khuyến nghị thực tế của chúng tôi: với hệ thống camera gia đình vài mắt, khoảng cách ngắn, Cat5e lõi đồng chất lượng tốt là đủ. Với cửa hàng, kho bãi, nhà xưởng có đường dây dài trên 50m hoặc camera có đèn hồng ngoại công suất lớn, nên dùng Cat6 lõi đồng.

Dây đi ngoài trời và đi trong nhà khác nhau

Đây là điểm cực kỳ quan trọng ở Cà Mau, nơi có nắng gắt, mưa nhiều và không khí nhiễm mặn. Dùng dây mạng trong nhà để đi ngoài trời là sai lầm tốn kém.

• Dây trong nhà vỏ PVC thường, đi trong ống gen, máng cáp, trần nhà.
• Dây ngoài trời có vỏ chống tia cực tím, chống nước, thường có thêm lớp gel hoặc màng chắn ẩm. Bắt buộc dùng khi dây treo giữa hai nhà, đi dọc tường ngoài hoặc chạy trên mái.
• Dây có dây thép chịu lực dùng khi phải kéo treo khoảng cách xa giữa hai cột mà không có vật đỡ.

Một sợi dây trong nhà đi ngoài trời thường chỉ trụ được một đến hai mùa mưa trước khi nước thấm vào làm oxy hóa lõi đồng. Lúc đó camera chập chờn, và việc tìm ra đúng đoạn hỏng tốn công hơn nhiều so với chi phí mua dây đúng loại ngay từ đầu.

Những lỗi thường gặp khi thi công

Chất lượng đường truyền phụ thuộc vào cách thi công không kém gì loại dây:

1. Tháo xoắn quá dài khi bấm đầu RJ45. Phần dây bị tháo xoắn không nên vượt quá khoảng 13mm. Tháo dài quá sẽ mất khả năng chống nhiễu, dù dùng Cat6 cũng vô ích.
2. Bẻ gập dây vuông góc. Bán kính uốn cong nên tối thiểu khoảng 4 lần đường kính dây. Gập gắt làm biến dạng cặp xoắn bên trong.
3. Đi chung máng với dây điện lực. Nên tách riêng, hoặc nếu bắt buộc chạy song song thì giữ khoảng cách và cắt ngang nhau ở góc vuông thay vì chạy sát nhau suốt tuyến.
4. Kéo dây quá căng. Lực kéo mạnh làm giãn cặp xoắn và thay đổi đặc tính điện của cáp.
5. Vượt quá 100m mà không có thiết bị trung gian. Đây là giới hạn vật lý của chuẩn Ethernet, không phải khuyến nghị. Quá 100m cần thêm switch trung gian hoặc chuyển sang cáp quang.
6. Không chừa dây dự phòng. Nên để dư khoảng một mét ở mỗi đầu để còn bấm lại khi đầu dây hỏng.

Vậy nên chọn loại nào cho công trình của mình?

Công thức đơn giản chúng tôi vẫn dùng khi tư vấn:

• Nhà ở, vài mắt camera, mạng internet gia đình: Cat5e lõi đồng, loại ngoài trời cho đoạn chạy bên ngoài. Tiết kiệm và hoàn toàn đủ dùng.
• Cửa hàng, văn phòng, quán ăn, nhà trọ: Cat6 lõi đồng. Chênh lệch chi phí không lớn nhưng yên tâm cho 8 – 10 năm tới, nhất là khi dây đã chôn trong tường.
• Phòng máy chủ, nối giữa các switch, hệ thống nhiều chục camera: Cat6A hoặc cáp quang cho các tuyến xương sống.

Nguyên tắc chung: tiền dây thường chỉ chiếm phần nhỏ trong tổng chi phí thi công, còn tiền công đục tường, đi lại ống gen mới là phần lớn. Vì vậy chọn dây tốt hơn một bậc so với nhu cầu hiện tại gần như luôn là lựa chọn kinh tế, miễn là không đi quá xa thành Cat6A cho một ngôi nhà bốn mắt camera.

Câu hỏi thường gặp

Dây Cat6 có làm internet nhà tôi nhanh hơn không?

Không, nếu gói cước internet của quý khách dưới 1Gbps và dây hiện tại là Cat5e còn tốt. Tốc độ internet bị giới hạn bởi gói cước chứ không bởi dây. Chỉ khi dây bị hỏng, bấm sai chuẩn hoặc quá cũ thì mới ảnh hưởng.

Làm sao biết dây đang dùng là lõi đồng hay nhôm phủ đồng?

Cách đơn giản là tước một đoạn nhỏ và cạo nhẹ bề mặt lõi. Lõi đồng nguyên chất giữ nguyên màu đồng ở bên trong, còn nhôm phủ đồng sẽ lộ màu trắng bạc. Dây nhôm phủ đồng cũng nhẹ hơn và dễ gãy hơn khi bẻ tới lui.

Đi dây camera cần bao nhiêu sợi cho mỗi mắt?

Với camera IP dùng PoE, chỉ cần một sợi cáp mạng cho mỗi mắt, vừa truyền hình ảnh vừa cấp nguồn. Với camera analog thì cần cáp đồng trục kèm dây nguồn riêng, đó là hệ khác hẳn.

Có nên dùng dây mạng bấm sẵn bán theo cuộn không?

Dây bấm sẵn tiện cho đoạn ngắn nối từ switch tới thiết bị. Nhưng với đường dây đi âm tường hoặc đi trần, nên dùng cáp cuộn và bấm đầu tại chỗ để chiều dài vừa khít, không phải nhét phần dây thừa vào trần gây rối và dễ hỏng.

Chúng tôi nhận khảo sát, tư vấn và thi công hệ thống mạng, camera cho nhà ở, cửa hàng và văn phòng tại Cà Mau — làm đúng loại dây, đúng kỹ thuật và bàn giao sơ đồ đường dây để sau này dễ bảo trì. Quý khách có thể tham khảo các thiết bị mạng, nhóm camera và thiết bị giám sát cũng như dòng camera Hikvision đang có tại cửa hàng.

Cần tư vấn cho công trình cụ thể, xin gọi hỗ trợ kỹ thuật 0839 211 242 hoặc ghé Tawin Thế Giới Số, 100 Ngô Quyền, phường An Xuyên, TP. Cà Mau, mở cửa 7h30 – 17h.