Bàn phím và chuột là hai thứ bạn chạm vào suốt ngày, nhưng lại thường được mua cuối cùng và mua cho có. Khách tới cửa hàng chúng tôi hay hỏi hai câu: phím cơ có thật sự hơn phím thường không, và chuột ghi DPI càng cao thì càng tốt phải không. Cả hai câu đều có câu trả lời ngắn là “không hẳn”, và bài này giải thích vì sao.
Phím màng và phím cơ khác nhau ở đâu
Bàn phím màng – tên tiếng Anh là membrane – dùng một lớp cao su mỏng nằm dưới toàn bộ dàn phím. Bạn bấm xuống, lớp cao su bị ép và nối mạch điện. Cấu tạo đơn giản nên loại này rẻ, mỏng, gần như không gây tiếng ồn, nhưng cảm giác bấm hơi nhão và lớp cao su chai dần theo thời gian, thường sau vài năm sẽ có vài phím bấm nặng hơn các phím còn lại.
Bàn phím cơ dùng một công tắc riêng cho từng phím, gọi là switch. Vì mỗi phím độc lập, cảm giác bấm đều nhau từ phím đầu tới phím cuối, tuổi thọ tính bằng hàng chục triệu lần bấm, và một phím hỏng có thể thay riêng mà không phải bỏ cả bàn phím. Bù lại giá cao hơn, dày hơn và ồn hơn.
Switch thường được phân theo màu và chia thành ba nhóm cảm giác. Nhóm linear, hay gọi là switch đỏ, bấm xuống trơn một nhịp, không khấc, không tiếng tách – phù hợp chơi game và làm việc ở nơi cần yên tĩnh tương đối. Nhóm tactile, thường là switch nâu, có một khấc nhẹ giữa hành trình để tay biết phím đã nhận – đây là nhóm dễ chịu nhất cho người gõ văn bản nhiều. Nhóm clicky, thường là switch xanh, có cả khấc và tiếng tách rõ – gõ rất sướng nhưng khá ồn, không nên dùng ở phòng chung hoặc quầy tiếp khách.
Bảng chọn nhanh theo công việc
| Bạn làm gì nhiều nhất | Bàn phím nên chọn | Chuột nên chọn |
|---|---|---|
| Nhập liệu, kế toán, Excel | Phím cơ switch nâu, hoặc phím màng tốt, bắt buộc có dãy số bên phải | Chuột cỡ vừa có bánh xe chắc, không cần nhiều nút |
| Soạn văn bản, giáo án, email | Phím màng hoặc phím cơ switch nâu, bố cục đầy đủ | Chuột cơ bản, ưu tiên cầm vừa tay |
| Chơi game | Phím cơ switch đỏ, chống xung đột phím | Chuột chuyên game, cảm biến tốt, dây hoặc không dây 2.4GHz |
| Thiết kế, dựng video | Phím cơ hoặc phím màng có nhiều phím chức năng | Chuột có bánh xe nghiêng ngang, thêm nút phụ để gán lệnh |
| Quầy bán hàng, máy tính tiền | Phím màng, dễ lau, chịu bụi | Chuột dây cho chắc, không lo hết pin giữa giờ bán |
| Hay mang theo cùng laptop | Phím không dây mỏng, bố cục gọn | Chuột nhỏ không dây, kết nối Bluetooth |
DPI của chuột: con số bị quảng cáo quá mức
DPI là số điểm con trỏ di chuyển trên màn hình khi bạn đẩy chuột một inch. DPI càng cao thì con trỏ càng nhảy nhanh. Nghe thì tốt, nhưng thực tế hầu hết người dùng đặt chuột ở mức 800 tới 1600 DPI, và người chơi game bắn súng còn hạ xuống thấp hơn để ngắm chính xác.
Vì vậy một con chuột ghi 26000 DPI không giúp bạn làm việc nhanh hơn con chuột 3200 DPI. Con số đó chỉ cho biết cảm biến còn dư khả năng, và nó bắt đầu có ý nghĩa khi bạn dùng màn hình 4K hoặc hai màn hình ghép lại, vì khi đó con trỏ phải đi qua rất nhiều điểm ảnh. Nếu bạn đang dùng nhiều màn hình, phần cần quan tâm nhiều hơn chính là màn hình vi tính và cách sắp đặt, chứ không phải DPI chuột.
Thông số đáng quan tâm hơn DPI là độ ổn định của cảm biến, trọng lượng chuột và hình dáng so với bàn tay bạn. Một con chuột nhẹ dễ di chuyển nhanh, một con chuột nặng cho cảm giác chắc tay. Không có đáp án chung, nên nếu được thì nên cầm thử trước khi mua – đây là lợi thế rõ của việc mua tại cửa hàng.
Có dây, không dây 2.4GHz hay Bluetooth
Chuột và bàn phím có dây không bao giờ hết pin, không có độ trễ đáng kể và rẻ nhất. Nhược điểm duy nhất là sợi dây trên bàn.
Loại không dây 2.4GHz dùng một đầu thu USB nhỏ cắm vào máy. Kết nối nhanh, độ trễ rất thấp, dùng được cho cả chơi game. Nhược điểm là chiếm một cổng USB và nếu mất đầu thu thì thiết bị gần như không dùng được nữa – nên hãy cất đầu thu dự phòng cẩn thận.
Bluetooth không cần đầu thu, kết nối trực tiếp với laptop và thường cho phép nhớ hai ba thiết bị để chuyển qua lại. Bù lại thời gian kết nối lại sau khi máy ngủ hơi lâu một chút, và không nên dùng để chơi game cần phản xạ nhanh. Với người hay mang máy đi họp, Bluetooth là lựa chọn gọn gàng nhất.
Về pin, hãy chú ý loại pin. Thiết bị dùng pin AA tiện vì hết thì thay ngay, còn loại pin sạc trong thì gọn hơn nhưng sau vài năm pin chai và không phải mẫu nào cũng thay được.
Những chi tiết nhỏ nhưng quyết định sự thoải mái
Bố cục bàn phím. Loại fullsize có đủ dãy số bên phải, bắt buộc cho kế toán và nhập liệu. Loại TKL bỏ dãy số, gọn hơn và để trống chỗ cho chuột di chuyển, phù hợp chơi game. Loại 60 phần trăm rất nhỏ nhưng phải bấm tổ hợp để dùng phím mũi tên và phím F, nên chỉ thích hợp với người đã quen.
Kê tay. Nếu bạn gõ máy nhiều giờ mỗi ngày, một miếng kê tay trước bàn phím và một tấm lót chuột đủ rộng giúp nhiều hơn mong đợi, vì nó giữ cổ tay thẳng thay vì gập lên.
Khả năng chịu bụi và nước. Ở môi trường cửa hàng, quán ăn hay xưởng, bàn phím màng có lớp che liền mạch dễ lau chùi và sống lâu hơn bàn phím cơ hở khe. Đây là trường hợp phím rẻ hơn lại hợp hơn.
Đèn LED. Đèn nền có ích thật khi làm việc buổi tối, nhưng đèn nhiều màu nhảy nhót thì chỉ là thẩm mỹ, không ảnh hưởng gì tới tốc độ gõ. Nếu ngân sách có hạn, hãy bỏ phần đèn để dồn tiền cho switch tốt hơn.
Tại cửa hàng chúng tôi có sẵn bàn phím, chuột và các phụ kiện đi kèm trong mục linh kiện máy tính, cũng như các mẫu laptop văn phòng nếu bạn đang tính thay cả bộ.
Câu hỏi thường gặp
Tôi gõ văn bản nhiều, có nên chuyển sang phím cơ không?
Nếu bạn gõ từ bốn năm giờ mỗi ngày trở lên thì đáng, và nên chọn switch nâu nhóm tactile. Cảm giác phản hồi đều giúp tay đỡ mỏi và giảm lỗi gõ. Nếu bạn chỉ dùng máy tính một hai giờ mỗi ngày thì một bàn phím màng chất lượng tốt đã đủ, chuyển lên phím cơ chủ yếu là thú chơi.
Chuột không dây có bị trễ khi chơi game không?
Loại không dây 2.4GHz hiện nay độ trễ thấp tới mức người chơi bình thường không nhận ra. Loại Bluetooth thì có cảm giác chậm hơn một chút và dễ bị nhiễu khi quanh đó có nhiều thiết bị không dây, nên không khuyên dùng cho game cần phản xạ.
Bàn phím bị vài phím liệt, nên sửa hay thay?
Phím màng gần như không sửa riêng được vì lớp cao su là một khối, nên thay bàn phím mới thường hợp lý hơn. Phím cơ thì thay riêng switch hoặc keycap hỏng được, đây là một lý do khiến phím cơ bền hơn về lâu dài.
Bàn phím và chuột của hãng nào cũng dùng được với mọi máy tính chứ?
Loại có dây và loại 2.4GHz dùng được với mọi máy Windows mà không cần cài gì. Phần mềm riêng của hãng chỉ cần khi bạn muốn gán lại nút, đổi đèn hoặc lưu nhiều cấu hình DPI. Riêng máy Mac thì một số phím chức năng sẽ nằm khác vị trí, nhưng vẫn hoạt động bình thường.
Nếu bạn muốn cầm thử trước khi quyết định – thử cảm giác switch, thử xem con chuột có vừa tay không – cứ ghé cửa hàng, chúng tôi để sẵn máy thử. Gọi hỗ trợ kỹ thuật 0839 211 242, hoặc tới Tawin Thế Giới Số tại 100 Ngô Quyền, phường An Xuyên, TP. Cà Mau, mở cửa 7h30 – 17h.


